Σύνοψη

Θεσσαλονίκη, αρχές της δεκαετίας του 80. Ο κυρ-Αντρέας ο μάστορας, στοιχειοθέτης τυπογραφείου ζει τη μετάβαση από το πολυτονικό στο μονοτονικό, μαζί με τον παραγκωνισμό και το σταδιακό τέλος της παραδοσιακής τυπογραφείας.

Τα παλιά κινητά τυπογραφικά στοιχεία πωλούνται με το κιλό για να λιωθούν για μολύβι. Ο κυρ-Αντρέας, μπροστά στην καταστροφή της συναισθηματικής αυτής περιουσίας, αποφασίζει να κλέψει ό,τι μπορεί για να το σώσει. Συνεργός στην κλοπή αυτή, χωρίς να το ξέρει, είναι ο Θανάσης, ένας νεαρός μαθητευόμενος τυπογράφος. Η κλοπή θα αποκαλυφθεί και ο κυρ-Αντρέας θα βρεθεί αντιμέτωπος με μια απροσδόκτητη εξέλιξη.

Απόσπασμα από την κριτική αξιολόγηση του Εθνικού Διαγωνιστικού του 34ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας από τον Σέρβο κριτικό και θεωρητικό Božidar Zečević στις 24 Σεπτεμβρίου 2011

Τέλος, κλείνοντας τη σύντομη αυτή επισκόπηση της φετινής χρονιάς του Ελληνικού διαγωνιστικού, μένει το φιλμ που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σαν ορόσημο στη σύγχρονη παραγωγή. Είναι τα «Κινητά Στοιχεία» του Ανδρέα Σιαδήμα, ένα φιλμ που μου έκανε μεγάλη εντύπωση.

Ως εκδότης και συγγραφέας τα τελευταία 40 χρόνια είχα να κάνω σχεδόν καθημερινά με εκδόσεις. Είδα, ούτε λίγο ούτε πολύ, τρεις τεχνολογικές εποχές να διαδέχονται η μια την άλλη με τραυματικό τρόπο. Η πρώτη, αργή αλλά αναπόδραστη αλλαγή, αφορούσε την εξαφάνιση της λεγόμενης τυπογραφικής πρέσας, του Γουτεμβέργιου Γαλαξία, όπως τον αποκαλεί ο Marshall McLuhan, με τα μολυβένια στοιχεία που στοιχειοθετούνταν στο χέρι ή σε μηχανές. Το οδυνηρό τέλος αυτής της Γουτεμβέργιας αυτοκρατορίας των λέξεων και των σημείων ήρθε με τα ηλεκτρονικά σχεδιαγράμματα offset στην αρχή της δεκαετίας του 1980. Και προτού προλάβουν να καθιερωθούν αυτά, μπήκαμε στην νέα εποχή της ψηφιακής εκτύπωσης που σχεδόν αφάνισε ό,τι είχε προηγουμένως εδραιωθεί.

Τρεις εναλλαγές διαφορετικών, αντικρουόμενων θα λέγαμε τυπογραφικών πολιτισμών σε μια και μόνη ανθρώπινη ζωή, τη δική μου! Μερικές φορές αναρωτιέμαι πώς παρέμεινα φυσιολογικός κάτω από αυτές τις περιστάσεις. Ή μήπως τελικά δεν παρέμεινα;

Tα «Κινητά Στοιχεία» είναι ένα θεματικό φιλμ που εκφράζεται σε δύο μεταφορικά επίπεδα. Στο πρώτο επίπεδο, είναι μια ιστορία για την αντίσταση της ανθρωπιστικής συμπεριφοράς ενάντια στη δικτατορία των νέων τεχνολογιών. Η επανάσταση των βιβλίων ενάντια στις μηχανές …όπως θα έλεγε ο Umberto Eco. Η εξέγερση του ανθρώπινου νου ενάντια σε κούφιες τεχνολογίες, όπως την περιέγραψε πριν από καιρό ο Arnold Toynbee. Σε δεύτερο επίπεδο, η ταινία είναι μια παγκόσμια μεταφορά για την αντίσταση του ατόμου ενάντια στις κραταιές δυνάμεις μιας καταπιεστικής κοινωνίας. Τα δύο επίπεδα μαζί οδηγούν στην πρόκληση μίας Πολιτισμικής Σύγκρουσης μέσα σε ένα μεταβαλλόμενο κοινωνικό περιβάλλον. Τι άλλο να ζητήσει κανείς από μία μικρού μήκους; To μικρό αυτό αριστούργημα ανοίγει ορίζοντες στο παρελθόν και το παρόν.

Η ιστορία

Νύχτα 11ης Ιανουαρίου 1982. Η Βουλή των Ελλήνων με έναν νόμο για την εγγραφή στη τριτοβάθμια εκπαίδευση αποφασίζει να αλλάξει δραστικά τη γραφή της ελληνικής γλώσσας. Η δασεία, η ψιλή και η περισπωμένη περνούν στην ιστορία μετά απο την πρώτη τους χρήση τον 2ο αιώνα μ.Χ. Η ελληνική γλώσσα απομένει με έναν τόνο, την οξεία. Μέσα σε λίγες βδομάδες τα ελληνικά τυπογραφεία, που χρησιμοποιούν κινητά στοιχεία, αποφασίζουν να απαλλαγούν από το περιττό πλέον βάρος τών τόνων. Τα κινητά στοιχεία που απεικονίζουν τα φωνήεντα με τόνους και πνεύματα πιάνουν πλέον περιττό χώρο.Ένα μέρος της ελληνικής τυπογραφείας πουλιέται με το κιλό και χάνεται για πάντα.



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Ο. Κουράκης
  1. 3 Σχόλια

    • Δημήτρης Λεγάκης says:

      Καλημέρα σας,
      συγχαρητήρια για την αξιόλογη δουλειά σας.
      Ακρως ενδιαφέρουσα ταινία – ειδικότερα για εμάς
      που ανήκουμε στο χώρο της τυπογραφίας…
      Μήπως θα μπορούσατε να με πληροφορήσετε για
      το αν υπάρχει τρόπος να την αποκτήσω (υπάρχει
      σε ψηφιακή μορφή – dvd;) ή αν προγραμματίζεται
      κάποια προβολή της στην Αθήνα;
      Ευχαριστώ πολύ εκ των προτέρων.

    • Mαργαρίτης Ιατρίδης says:

      Συγχαρητήρια κι από την πλευρά μου, που με την προσπάθεία σας θα κρατήσετε για πάντα ζωντανή την ιστορία της τυπογραφίας στην Ελλάδα.
      Προέρχομαι από οικογενεια τυπογράφων και για εμάς η ταινεία αυτή ειναι κάτι σαν κληρονομία.
      Θα ήθελα κι εγώ με τη σειρά μου να μάθω πως μπορούμε να την βρούμε.
      Σας ευχαριστώ.

    • Γιώργος Μαντικός says:

      Θαυμάσια και κατά κάποιο τρόπο νοσταλγική (τουλάχιστον για εμένα), πιστεύω πως μιλάει στην κάρδια όλων των τυπογράφων που έτυχε να γνωρίσουν και την παλιά και την σύγχρονη τυπογραφία.
      Ευχαριστώ 🙂

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Developed by Meerkat